celiakia (morbus visceralis)

Definicja

Celiakia (nazywana także często chorobą trzewną) związana jest ze zmianami w obrębie nabłonka pokrywającego jelito cienkie w układzie pokarmowym człowieka. Zmiany te zachodzą jako reakcja na gluten zawarty w pożywieniu.
Zdawać by się mogło, że jest to typowa choroba dziecięca, nie do końca jednak ponieważ mogą chorować, aczkolwiek rzadziej, także dorośli.

Objawy

Chociaż choroba zaczyna się w jelicie, to jej skutki mogą być widoczne także daleko poza nim. Zmiany w jelicie utrudniają wchłanianie różnych substancji co w efekcie powoduje cuchnące biegunki, często z obecnością niestrawionych tłuszczów, niedobór składników budulcowych dla organizmy skutkuje niestety zahamowaniem zwiększania masy ciała, a następnie spowolnieniem wzrostu. Choroba ta zaburza także codzienne funkcjonowanie, poprzez prowadzenie do apatii czy ospałości. Mogą pojawiać się też objawy niedokrwistości, skutki niedoboru witamin, zmiany w obrębie skóry i błon śluzowych, czy też zaburzenia budowy kości i zmiany w obrębie uzębienia ( na skutek niedoborów wapnia). Powyższe zaburzenia mogą także opóźniać dojrzewanie płciowe chorego dziecka, a w wieku późniejszym utrudniać spłodzenie potomstwa.

Diagnostyka

Badania stosowane w diagnostyce celiakii to przede wszystkim pobranie wycinków z jelita cienkiego, badania krwi – mają na celu wykrycie przeciwciał występujących w tej chorobie. Niebagatelne znaczenie w postawieniu rozpoznania ma także ocena czy dolegliwości zmniejszą się tudzież ustąpią po wyłączeniu z diety glutenu.

Leczenie, powikłania

Podstawą leczenia jest bowiem właśnie dieta bezglutenowa – w związku z tym należy, niestety już do końca życia, wyeliminować z pożywienia produkty zawierające żyto, pszenicę, jęczmień, czy owies. Takie postępowanie pozwala zapobiec powikłaniom tej choroby.

Bibliografia:
1. „Choroby wewnętrzne” pod red. A Szczeklik, Medycyna Praktyczna, Kraków 2006, ISBN 83-7430-031-0, s. 796-800
2. „Medycyna wewnętrzna” pod red. G. Herold, PZWL, Warszawa 2000, ISBN 83-200-2429-3, s.505-506
3. „5 minut konsultacji klinicznej” M.R. Dambro, Urban&Partner, Wrocław 2006, ISBN 83-89581-97-3, s. 120-121
4. „Pediatria” pod red. K. Kubickiej i W. Kawalec, PZWL, Warszawa 2004, ISBN 83-200-3001-3 s. 370-372