borelioza (borreliosis)

Przyczyna choroby

Borelioza, nazywana także czasem chorobą z Lyme jest chorobą przenoszoną przez kleszcze. Bakterie z gatunku Borrelia po ugryzieniu człowieka dostają się do jego organizmu wraz ze śliną tego pajęczaka. Powodują zmiany skórne, a następnie przedostają się do krwi i powodują dalsze poważniejsze zaburzenia w funkcjonowaniu – w obrębie układu nerwowego, serca czy stawów.

Objawy

Na ogół pierwszym widocznym objawem boreliozy jest właśnie zmiana na skórze –najczęściej jest to rumień brzeżny migrujący - powstający w miejscu ukąszenia przez kleszcza– zmiana te jest dosyć duża i charakterystyczna - wystająca nieco ponad powierzchnię skóry i czerwona , z przejaśnieniem w środku. Nazwa zaś wynika z kształtu i możliwości obwodowego się rozszerzania. Chociaż jest bardzo charakterystyczna dla boreliozy to nie występuje w każdym przypadku zakażenia. Jeśli się jednak pojawia to dzieje się to od kilku dni do kilku tygodni po ugryzieniu. Zmiana ta ustępuje sama, nawet bez leczenia, nie oznacza to bynajmniej że możemy zapomnieć już o pogryzieniu przez kleszcza i o tej chorobie – bakterie bowiem powodują dalsze spustoszenie w naszym organizmie.. W tym samym okresie może dojść do rozwinięcia się objawów przypominających nieco grypę.
Po różnie długim czasie dochodzi do wystąpienia dolegliwości ze strony serca i układu nerwowego. Najczęściej występującym zaburzeniem ze strony serca jest blokowanie właściwego przekazywania impulsów z przedsionków do komór (blok przedsionkowo-komorowy), co może spowodować nieprawidłową pracę mięśnia sercowego.
Zmiany w układzie nerwowym mogą zaś skutkować zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych, zapaleniem mózgu, czy też porażeniami nerwów.
Mogą także wystąpić objawy zapalenia stawów.

Diagnostyka

Badania umożliwiające potwierdzenie zakażenia oparte są na wykrywaniu przeciwciał lub antygenów ewentualnie materiału genetycznego bakterii.

Zapobieganie, leczenie

W przypadku boreliozy także obowiązuje znana maksyma, iż „lepiej zapobiegać niż leczyć”. Warto więc zwrócić uwagę na postępowanie mające na celu uniknięcie pogryzienia przez kleszcza –zwłaszcza w rejonach gdzie możemy się ich spodziewać, w Polsce klasycznie uważa się, że jest to rejon północno-wschodni kraju. Ważny jest więc odpowiedni ubiór – zakrywający maksymalnie dużo skóry czy też stosowanie powszechnie dostępnych na rynku środków chemicznych odstraszających kleszcze.
Jeśli zauważymy kleszcza na skórze należy go usunąć. Najczęściej jest to prosta czynność, jednakże związanych jest z nią wiele, często szkodliwych mitów! Tak więc – nie smarujemy niczym kleszcza, wyciągamy go jednym ruchem za pomocą pęsety, później pozostaje nam tylko odkażenie tego miejsca i jego dokładna obserwacja, bowiem leczenie zastosować należy już w momencie pojawienia się rumienia obrączkowego. Pozwala to bowiem uniknąć rozwinięcia się późniejszych, powyżej opisanych zaburzeń. Stosuje się w tym celu antybiotykoterapię.

Bibliografia
1. „Zarys kliniki chorób zakaźnych”pod redakcją J. Januszkiewicza, PZWL, Warszawa 1994, ISBN 83-200-1832-3, s. 126-127
2. „Choroby zakaźne i pasożytnicze” po redakcją Z. Dziubka, PZWL, Warszawa 2003, ISBN 83-200-2748-9, s.182 -186
3. „Choroby wewnętrzne” pod red. A.Szczeklik, t. II. Kraków, Medycyna Praktyczna, 2006, ISBN 83-7430-069-8 s.2142-2147